(ئه‌مه‌ی خواره‌وه‌‌م له‌ توێی یه‌کێک له‌ کتێبه‌ شڕه‌کانم دا دیته‌وه‌ و تایپم کرده‌وه‌.) 

له‌ سه‌ره‌تاوه‌ خۆت ساغ بکه‌وه‌، ده‌تهه‌وێ له‌ گه‌ڵ مندا بی یان نا؟ ئه‌گه‌ر ناتهه‌وێ با هه‌ر له‌م سه‌ره‌تایه‌دا جیابینه‌وه‌. ئه‌گینا گوێچکه‌ت ده‌گرم و به‌ دوای خۆمدا راتده‌کێشم. بکه‌وینه‌ ریگه ره‌نگ له‌ زۆر شوێنان پێشم بکه‌وی، به‌ڵام ناتوانی جێم‌بێڵی.

خێراخێر پاچه‌که‌م له‌ زه‌وی ده‌دا و هه‌ر جاره‌ی پێچاڵێکم هه‌ڵده‌دڕی. گه‌یشتمه‌ گۆڕیچه‌. گڵ و خۆڵه‌که‌م به‌ نه‌رمی لادا و به‌رده‌کانم ئاوه‌ژوو کرده‌وه‌. کاسه‌سه‌رێک ده‌رکه‌وت. خۆڵه‌که‌م لێ‌ته‌کاند و خاوێنم کرده‌وه‌. بزمارێک له‌ گوێچکه‌ی راستی درابوو و نووکه‌که‌ی له‌ گوێچکه‌ی چه‌پیه‌وه‌ ده‌رکه‌وتبوو. ئێسقانێکی کۆن و هڵۆڵ بوو. به‌ هه‌ردوو ده‌ستانم سه‌روقوونی بزماره‌که‌م گرت و نێوچه‌وانم به‌ ته‌وێڵیه‌وه‌نا.

 

بۆ زایەر عەبدوڵڵا

ئەم چەند دێڕەی خوارەوەم لە پەسنی بابەتێکی کاک "زایەر عەبدوڵلا" دا نووسیوە کە لە ژمارە ٩٦٩ و ٩٧٠ی رۆژنامەی هەولێردا بڵاو کرابۆوە. ئەم نووسراوەیەم بۆ رۆژنامەی "هەوڵێر" نارد بەڵام نازانم بۆ بڵاویان نەکردەوە.

مستەفا شێخە

دەنگت بەردەوامە "هەولێر"

زمان یەکێک لە پێناسە سەرەکیەکانی هەر نەتەوەیەکە. بەڵام کە باس دێتە سەر نەتەوەی کورد چەمکی زمان زۆر زەقتر و بەرچاوتر خوێ دەنوێنێت. لەبەرئەوەی کورد یەکێ لە گەورەنەتەوە بێ‌دەوڵەتەکانە، پێویستە زیاتر خۆی بە پەروەردە و گەشانەوەی زمانەکەیەوە خەریک بکات.

مستەفا شێخە

وەک خۆی گێڕایەوە، سەری بەرز کردەوە و هەموو هێزی دایە بەر ئانیشکی راستی و شانی چەپی وەبەر ئەو بەردە قورسانەدا کە بەسەریدا رەیاڵ کرابوون. راست بۆوە و ئەو بارستا گڵ و خۆڵەی لە سەری کەڵەکە کرابوو تەوژمی بۆ قیلتاوی جادەکە هێنا، چڕژی پێدا و هەڵیتۆقاند. چەنگی لە لێواری ئەمبەروئەوبەری قیلتاوەکە گیر کرد و خۆی هەڵكێشایە سەرەوە. بەڕووتی چوارناڵ بەسەر جادەکەدا غاری دەدا. 

مستەفا شێخە

ئاخر چۆن دەبێ هەوسارێکی کورتت خستبێتە ملی ئاژەڵێکەوە و لە تەنیشت خۆتەوە گورگ لێی‌بدات و بیخوات و پلە گۆشتێکی لێ نەهێڵێتەوە و تۆش لە ئەم بنەوپاڵە پێ‌نەزانی؟

تەواوی خەڵکی ئەو گوند و شارانە لێم بپاڕێنەوە و بمکەنە پاشای حەوت مەملەلەکەتان، بەقسەی کەس روو لە ئاوەدانیان ناکەمەوە. با لەناو ئەم ئەشکەوت و زەندۆڵ و خڕ و شیوانەدا دڕندە بمخۆن و تاو بمسوتێنێت و یان سەرما هەڵمپروێنێت. نا، قەت قەت مل نادەم بێمەوە ئاوەدانی و لە دیوەخان و قاوەخانە و مەجلیسی شایی و شینان کۆزیلکەم لەدەور ببەستن و فشەم پێبکەن و سەرتاپای بەسەرهاتەکەم پێ بگێرنەوە و پاشان بڵێن خەرفاوە و ئاگای لە خۆ نەماوە. یان پاشەملەی خۆم تریشقەی پێکەنیان بێت و بە لەپی دەست لە نەرمەی رانیان بدەن و بەسەرهاتەکەم لە کێبەركێی درۆیاندا بگێڕنەوە. بەڵام هەرکەس رووبکاتە ئەم چیا بەرزانە و لێرە بمدۆزێتەوە، ئەوەندەی زەینم لەدەستی بێت، ئەم بەسەرهاتەی بۆ دەگێڕمەوە. 

مستەفا شێخە

بەرلەوەی درێژەی ئەم زنجیرە روداوە ببینم خۆزگەم دەخواست بە دەردی ریخۆڵەکۆرەکەمەوە مردبایەم و تووشی ئەم گێرەو کێشەیە نەبوایەم. دەڵێن خوا دەردی داوە و دەرمانیش، من باوەڕم بەو قسەیە نەماوە و دەڵێم لە جیاتی دەرمان خوا زنجیرە دەردی داوە، هەتا بە هۆی یەکێ لەدەردەکانەوە بۆ هەتاهەتایە لە هەموو دەرمانێک بێ‌نیازمان دەکات. منیش دوای دەرمان کەوتم، بۆیە توشم بوو بە دەردی گرانتر. یەکەم نەشتەرگەریی ریخۆڵەکۆرەم تووشی ئەم زنیجرە دەردانەی کردم.

حیلەی جوانوو ئەسپی تۆڕ

مستەفا شێخە

"لە سفرەوە بۆ یەک، لە سفرەوە بۆ یەک...، تەححا... کوا ئێستا وەختی فشە‌کردنە!؟ ناوەڵلا... دەڵێی ئامێرەکەیان لە کارەبا نەداوەو شارژی تێدا نەماوە. شتی وا نابێ، رەنگە دیسان لە ترسان شاردبێتیانەوە."

لە بەرزاییەوە دابەزیە ناو قۆرتاییەکە و لە سەر زەوی قوونی وەسەر کورتانی یەخترمە تەوەزەلەکە دا و ئەنگوستی شایەتمانی کردە نیوکەوانە و بە نیشانەی بیرکردنەوە خستیە سەر لێوی ژێرینی. لەدوورەوە چاوی کەوتە باوکی کە لەگەڵ نەناسراوێکدا هێور ‌هێور نزیک دەبوونەوە. بە ئاماژە و ئیشارەی پەنجەکان وەستانی نێوەنێوەی باوکی و سەرلەقاندنی کابرای نەناسراو، زانی باوکی خەریکە کامە کۆنەقەوان  بۆ کابرای میوانی لێداتەوە 

مام‌ کوردنژاد ئیبراهیمی ـ فه‌نلاند

 ( کاوێژی خەونی تاراوگە نشینێک)

دایه‌ گیان سڵاو، هه‌موومان زۆر باشین، جێگای نیگه‌رانی نییه‌، لێره‌ هه‌موو شتێک زۆره‌، قه‌ند و چا و برینج و ڕۆن. ئەوانە هه‌موو زۆرن. هیچ که‌موکۆڕیمان نییه‌ و ته‌نیا شتێک که‌ له‌م وڵاته‌ زۆر گرانه‌ و به‌ فیلیش ده‌ست ناکه‌وێت، خۆشه‌ویستی و ئه‌وینه‌ که‌ ئه‌ویش کەس لێی ناپرسێت و بازاری نه‌ماوه‌.

ئەم خوێندنەوانە لە لایەن بەڕێزان مریەم قازی، رەحمان سۆفی و بریا کاکەسووری یەوە لە ماڵپەڕی "روانە"دا بۆ ئەم چیرۆکە بڵاو کراونەتەوە.

مسته‌فا شێخه‌

چیرۆک 

شانی  وه‌به‌ر عاره‌بانه‌که‌ی داوه‌ و وێڕای ئه‌وه‌ی له‌ هه‌وڵی ئه‌وه‌ دایه‌ عاره‌بانه‌که‌ی وه‌ عاره‌بانه‌کانی دیکه‌ نه‌که‌وێت، زه‌ینی به‌ ته‌واوی لای ئه‌و کارتۆنانه‌یه‌ که‌ له‌سه‌ر عاره‌بانه‌که‌ی، بینایه‌کی چه‌ند قاتی لێ هه‌ڵچنیون. چاوه‌کانی تارماییه‌ک ده‌که‌ن و کارتۆنه‌کان ئه‌و بینایه‌ی بیر ده‌خه‌نه‌وه‌ که‌ نازانێ نه‌ پێرێ بوو، نه‌ بسترپێرێ له‌ نزیکه‌وه‌ چاوی پێی که‌وت.

 نووسینی: مریه‌م قازی

زۆریه‌ک له خاوه‌نڕایان گه‌یشتوونه‌ته ئه‌م باوه‌ڕه که ئه‌گه‌‌ر بیتوو ئه‌ده‌بیات هه‌رایه‌ک و پرسیاریک ساز نه‌کا، ناکری وه‌ک به‌رهه‌مێکی داهێنه‌ر سه‌یری بکرێ. له راستی‌دا ئه‌وه بوێرێکی زۆریشی پێدا ده‌وێ که نووسه‌ر و داهێنه‌ر بین و پڕوپاگه‌نده‌ی ئه‌وه‌ وه‌ڕێخه‌ن که ده‌یانه‌وێ شه‌مێک داگیرسێنن بۆ خستنی تیشک به سه ر تاریکایی بۆ درکاندنی ئه‌و نه‌هێنیانه‌ی که گۆیا ئه‌وانی‌تربه‌ئه‌نجامییان نه‌گه‌یاندووه یان به لاڕێیان دا‌بردووه. جۆرج ئوریل ده‌ڵێ: ((من ده‌نووسم بۆ ئه‌وه‌ی درۆکان ئاشکرا که‌م.)) 

مامه‌ند قادری

(تکایه‌ پێش خوێندنه‌وه‌ی ئه‌م ره‌خنه‌یه‌، جارێکی دیکه‌ چیرۆکی کاوێژ بخوێننه‌وه‌)

چێرۆک

ده‌تگوت وه‌ستایه‌کی لێزان ماوه‌یه‌کی زۆری بۆ داتاشین و له‌بار کردنی ئه‌م به‌رده‌ ته‌رخان کردووه‌. ئه‌و کاته‌ی له‌ سه‌ری داده‌نیشت، هه‌ستی ده‌کرد له‌شی ناسکی بۆ ئه‌وه‌ دروست کراوه‌ لێره‌ دانیشێت. قوڵکه‌ی سه‌ر به‌رده‌که‌ وا هه‌ڵکه‌وتبوو هه‌ردوو سمته‌کانی ده‌چوونه‌ ناوی و پشتی ده‌که‌وته‌ سه‌ر ته‌ختایی پاڵپشته‌ لێک‌ولووسه‌که‌ی. 

خوێندنه‌وه‌یه‌کی خێرایی «چیرۆکی کاوێژ‌"

نووسینی مراد ئه‌عزه‌می

 چیرۆک، له‌ کورتترین پێناسه‌ی خۆیدا، ئه‌و ده‌قه‌ ره‌واییه‌یه‌، که‌ له‌ که‌م‌ترین مه‌ودای زمانی‌دا، به‌شێک‌و چرکه‌یه‌ک له‌ لایه‌نه‌ فه‌رامۆش‌کراو و خوو پێکراوه‌کانی مرۆڤ، ره‌وایه‌ت ده‌کات، تاکوو فه‌رامۆشی بسڕێته‌وه‌. چیرۆک، ئه‌م جیهانه‌ تایبه‌ته‌ی خۆی، به‌ که‌ره‌سه‌و ته‌مهیدگه‌لی جۆراوجۆر، تۆمار ده‌کات.که‌ره‌سه‌ گه‌لی وه‌ک: که‌سایه‌تی، رووداو، دیالۆگ، گۆشه‌نیگا و ...، ته‌مهیدگه‌لی وه‌ک، گه‌ڵاڵه‌، فۆرم و ...

چیرۆک

مسته‌فا شێخه‌

له‌ ژێر تابلۆیه‌ک وێستاوه‌‌. تابلۆکه‌ دوولینگانه‌ی به‌سه‌ر شه‌قامه‌که‌ داهێناوه‌. په‌یکانێک‌و وشه‌ی " centre of city".

 
به‌ده‌م روانینه‌وه‌، به‌رده‌وام خه‌ریکی کاوێژه‌. مێشکی وه‌ک گه‌ده‌یه‌کی پڕکاره‌. وه‌ک ئاژه‌ڵ کاوێژ ده‌کات. زبڵ‌وزاڵی پاشماوه‌ی کارگه‌و کارخانه‌کان ‌و سه‌رگوڵی شینکه‌ تورت‌و ئاوداره‌کانی کوێستانی سازگار‌و کوته‌مقه‌باو لاستیکی به‌رجاده‌‌و شۆسته‌کان‌و ریزاڵه‌ نایلۆنی گیرساوه‌ی پنچکی‌ ناو په‌رێزه‌کانی پێکه‌وه‌ کاوێژ ده‌کاته‌وه‌. ره‌نگه‌ هیچ پزیشکێک نه‌زانێ ئه‌م وردکردن‌و تێکهاڕینه‌ چ وزه‌و‌ ڤیتامینێک به‌رهه‌م دێنێ‌. 

ئه‌م دوو خوێندنه‌وانه‌ له‌ لایه‌ن کاک عه‌بدولخالق یه‌عقووبی و کاک که‌ماڵ حه‌سۆ به‌ جیا له‌ سه‌ر چیرۆکی مه‌زادخانه‌ نووسراون. خوێندنه‌وه‌که‌ی کاک عه‌بدولخالق بۆ فستیڤاڵی چیرۆک له شاری‌ بانه‌ نووسراوه‌.